เลือกปลากัดปลากัดครีบสั้น..ในแบบของผม…

หลายคนอาจเคยเลี้ยงเคยเห็นปลากัดมามาก… คงจะเกิดความรู้สึกที่แตกต่างกันไป ตัวนั้นสวย ตัวนี้สวย… ตัวนั้นน่าจะพัฒนาให้เป็นแบบนั้นตัวนี้ควรทำให้เป็นแบบนี้ ต่างๆนานา หลากทัศนะ… ผมเองก็เช่นเดียวกัน… มีรูปแบบการมองปลากัดที่เป็นแบบความชอบของตัวเอง อาจจะเนื่องจากเคยเลี้ยงปลากัดมาตั้งแต่สมัยอายุ 12-13 …ขนาดเชี่ยวชายพอที่จะไปบรรยายในห้องเรียนได้ 100 นาที และบรรยายถึง 2 วัน ขนาดที่อาจารย์ผู้สอนบอกว่า การเพาะปลากัดของนักเรียนทั้งห้องยกเลิกได้ เพราะที่ผมบรรยายละเอียดครบถ้วนทั้งหมด… นั่นก็เป็นความรักปลากัดที่ติดตัวมา… ผ่านมาถึง 23 ปี… หลังจากวันนั้น… ผมได้กลับมาเลี้ยงปลากัดที่ผมรักอีกครั้ง แต่ครั้งนี้… ปลากัดที่เคยเห็นเปลี่ยนไป… สีสัน รูปร่าง รูปทรง ครีบไม่เหมือนเดิมเสียแล้ว… บางตัวผมมองดูแล้วก็แปลกใจ นี่เหรอปลากัดสวย แต่บางตัว…เมื่อมองเห็นแล้วยังต้องทึ่ง… ทำได้ไง… และนั่นทำให้ผมกลับมาเลี้ยงปลากัดและตั้งเป้าปลาในฝันของผมจนมาเป็นวันนี้

ถึงแม้จะผ่านมานาน ผมเองก็ยังคงติดในรูปแบบทรงปลากัดเดิมๆอยู่ โดยเฉพาะปลากัดหม้อ… ที่เขาจะมีความล่ำหนา บึกบึน และท่วงท่าลีลาที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวเฉพาะครอกกันไป… และจริงๆแล้วปลากัดสายกัดในสมัยโน้น ก็ไม่ได้เครื่องกะทัดรัดแบบยุคนี้ และมีลีลาการกัดที่ดูพลิ้วสวยงาม มีชั้นเชิง ผิดกับทุกวันนี้ปลาตัวแข็ง เน้นเกล็ดหนา ปล่อยลงไปไม่ทำอะไร เบียดกันและกัดกันเอาความอึด หรือที่เรียกกันว่าปลาน้ำ ศิลปะการต่อสู้หายไปจมทีเดียว อย่างไรก็ตาม ผมก็วางมือจากการเล่นสายกัดมานาน ลองคิดดูว่า ม.2 ผมก็เข้าบ่อนกัดปลาครั้งละ 500 มาแล้ว… นั่นเมื่อ 23 ปีที่ผ่านมานะ… ปัจจุบัน ผมหันมาเน้นความสวยงามอย่างเดียว ดังนั้นความอึดก็ลดลงไปได้ ก็ต้องมาดูกันในเรื่องของความสมส่วน สมดุล กันซะมากกว่า ลองมาดูกันว่า ปลากัดครีบสั้นตามแบบฉบับของผมเป็นยังไง

รูปแบบปลากัดครีบสั้นที่สวยงามแบบของผมนั้น ยังไงก็คงต้องยึดเกณฑ์มาตรฐานของ IBC มาเป็นฐาน เพราะเขาแบ่งส่วนในการพิจารณาไว้ให้แล้ว เราก็เอามาตั้งและใส่รายละเอียดของเราลงไป ซึ่งเมื่อผมสรุปแล้วจะเหลือข้อหลักๆให้พิจารณาดังนี้ครับ

1. ส่วนลำตัว … ในที่นี้เราจะต้องมองกันไปตั้งแต่ส่วนหัว เหงือก ตา แก้ม คอ ความหนา เกล็ด และ โคนหาง

2. ครีบ… ครีบกระโดง ครีบหาง ครีบก้น (ชายน้ำ) ครีบท้อง (ตะเกียบ) และครีบว่าย (ครีบหู)

3. ความสมดุล… เราจะต้องแบ่งปลาออกเป็น 4 ส่วน เพื่อพิจารณานะครับ

4. ขนาดและสัดส่วน… เป็นการนำทั้งหมดยกเว้นสีและลักษณะท่าทางมาพิจารณาในภาพรวม เพื่อให้มันเหมาะสมจริงๆ

5. สี… มันมีหลากหลายเหลือเกิน ก็คงต้องมาดูกันที่ ความอิ่มตัวของสี ความเสมอกันของสี การไล่โทน การแบ่งส่วนของสี

6. ปลากัดครีบสั้นจะขาดไม่ได้คือลักษณะท่าทาง… ต้องดุดัน ปราดเปรียวเป็นนักรบ มีความสง่างาม

เราจะดูเพียง 6 ข้อเท่านั้นเอง.. แต่รับรองว่ายาวครับ… ดูกันละเอียดๆ ยาวนานแน่ แต่เราก็จะมาพิจารณากันครับ…

ส่วนลำตัว (หัว เหงือก ตา แก้ม คอ ความหนา เกล็ด และ โคนหาง)

ส่วนหัว : หัวปลากัดเป็นที่ตั้งของ ตา แก้ม ปาก เหงือก… ดังนั้น หลายๆส่วนที่สำคัญจะรวมกันอยู่ที่บริเวณส่วนหัว… ถ้าเราสังเกตปลากัดครีบสั้นที่มีขายในปัจจุบัน ก็จะมีรูปร่างส่วนหัวที่แตกต่างกันไป แต่พอจะจับกลุ่มคร่าวๆได้ไม่กี่แบบ เช่น หัวรูปทรงปลากรายรูปทรงปลาช่อน รูปทรงปลาหมอ… ซึ่งตามความคิดของผม ปลากัดหม้อที่สวย หัวควรมีลักษณะรูปทรงปลากรายครับ… ส่วนรูปทรงปลาช่อน น่าจะเหมาะกับพวกที่เป็นสายกัด หรือกลุ่มปลากัดครีบสั้นที่พัฒนาจากปลากัดป่า ซึ่งลำตัวจะกลมขนานไปเกือบเท่ากันทั้งตัว ในขณะที่รูปทรงปลากราย ส่วนหัวจะมีความงอนและไล่ระดับไปสูงบริเวณคอ และลดระดับลงอย่างได้สัดส่วนไปถึงบริเวณโคนหาง นอกนั้นแล้วก็ต้องตรวจดูดวงตา ไม่ปูดโปนหรือใหญ่ไม่ได้สัดส่วน ริมฝีปากไม่บวม ไม่ดำคล้ำและได้สัดส่วนกับส่วนหัว แผ่นปิดเหงือก ปิดได้สนิททั้งสองข้าง และมีความเท่ากันเวลาพอง รวมถึงเหงือกที่ยื่นออกมาเวลาพองด้วย ต้องเท่ากันไม่ฉีกขาด และแบ่งครึ่งของเหงือกบริเวณใต้คางต้องเท่ากันพอดี… ผมค่อนข้างจะอธิบายแบบคร่าวๆนะครับ เพราะถ้าเก็บรายละเอียด สงสัยต้องเขียนกันยาวเลย… ต่อมาเรามาดูส่วนคอ ที่อยู่บริเวณเหนือเหงือกบ้าง ปลากัดหลายๆตัวจะมีลักษณะหักเป็นมุม โดยเฉพาะพวกสองหาง ดังนั้นการไล่ระดับจากหัวไปยังบริเวณคอปลา ต้องโค้งเรียบเสมอนะครับ… ยาวไปจนถึงบริเวณแนวกระโดง… ปลากัดครีบสั้นที่แข็งแรง จะมีกล้ามเนื้อตรงนี้นูนเป็นสันเพื่อรับฐานกระโดง และจะลดระดับลงเล็กน้อยก่อนถึงโคนหาง

ต่อมาก็มาดูในส่วนของช่วงท้องบ้าง… ช่วงท้องปลากัดครีบสั้นที่สวย ต้องไม่ห้อยย้อยลงมา แต่ความจะเรียบเนียนไปจนถึงบริเวณโคนหาง ขณะเดียวกัน บริเวณลำตัวของปลา จะต้องกลมกลึง ไม่มีส่วนปูดโปนซึ่งปลากัดยุคใหม่เป็นกันมาก เพราะพัฒนาจนกระดูกปลาคดเป็นกรรมพันธุ์ไปแล้วก็มี จากนั้นเราก็มาดูที่เกล็ดกันบ้าง… เกล็ดปลาต้องเรียงเป็นระเบียบแน่นกระชับกับผิวปลา ไม้อ้าออกนะครับ และต้องระวังพวกปลาเกล็ดซ้อน เท่าที่เพาะมาบางทีส่งผลไปยังรุ่นลูกได้เลย… สุดท้าย…ไปดูส่วนของโคนหางกันบ้าง

โคนหางของปลากัดเป็นส่วนสำคัญที่อาจจะบ่งบอกถึงพละกำลัง ความแข็งแรงของปลาตัวนั้นๆ… ผมจะสังเกตความอวบของช่วงโคนหาง หางมีความหนา กว้าง ผมมักจะเลือกปลาตัวนั้นๆ เพราะผมจะคิดว่า โคนหางนอกจากจะใช้ในการโบกสะบัดเพื่อให้การว่ายน้ำเป็นไปด้วยความรวดเร็วแล้ว มันยังเป็นที่เก็บกล้ามเนื้อหรืออะไรก็แล้วแต่ที่ใช้ในการกางแผ่นหางด้วย หางโคนหางเรียวบาง พละกำลังของเขาก็น่าจะลดน้อยลงไป… โคนหางที่เหมาะสมควรจะมีขนาดใกล้เคียงกับแนวลำตัว ซึ่งจะมีการลดหลั่นลงมาตามลำดับ ดูมีความสมส่วน อวบไม่มีรอยกระดูกปูดโปนหรือยุบ ปัจจุบันกลุ่มปลากัดสองหา ฮาร์ฟมูน หลายๆตัวมักจะมีการปูดหรือยุบ เพราะมีการนำปลากัดสองหางเข้าไปผสมในสายเลือด ซึ่งเป็นการนำเอาพันธุกรรมผิดปกติใส่เข้าไป โดยที่ไม่ได้สังเกตหรือมีเจตนาเพียงแค่ต้องการองศาต้องการจำนวนก้านหางที่มากขึ้นเท่านั้น ซึ่งหากการคัดปลาสองหางมาผสม กระทำได้ไม่ละเอียดถี่ถ้วนแล้ว ก็มักจะนำสภาพที่ผิดปกติติดตัวมาด้วย… และอีกกรณีหนึ่งคือมาจากปัญหาเลือดชิด เรามักจะผสมปลาในครอกเดียวกัน เพื่อรักษาสี รูปทรง จนเกิดปัญหาเลือดชิด ซึ่งถือเป็นการกระทำที่ผิดวิธีในความคิดของผม… ทำได้แต่ต้องมีขอบเขต ซึ่งโดยส่วนตัวผมไม่ควรเกิน F2 หรือมากสุดคือ F3… แต่ที่ทำมาสำหรับปลากัดเครื่องสั้น F2 ก็เพี้ยนไปแล้วในสายตาผม… ดังนั้นเมื่อเวลาผ่านไปนานวันเข้า การเลือกหาปลากัดก็จะยากขึ้นตาม ในส่วนของโคนหางนั้น ปลาบางตัวเมื่อกางครีบเครื่องเต็มที่ จะมีลักษณะโคนหางกระดก… บางท่านก็ว่าสวยดี บางท่านก็ว่าเป็นเพราะกล้ามเนื้อแข็งแรง… ซึ่งก็ยอมให้ได้ แต่จะสวยที่สุด ควรเป็นตัวที่เมื่อกางครีบแล้วควรจะเป็นแนวเดียวกับลำตัวมากกว่า ถึงจะเรียกว่าสมบูรณ์ที่สุดสำหรับผม… ซึ่งรายละเอียดของลำตัวนี้สามารถใช้กับปลากัดครีบสั้นสองหางด้วยนะครับ สำหรับในส่วนของลำตัว… คงมีข้อสังเกตในเบื้องต้นเท่านี้…