การเพาะพันธุ์ปลากัด

การเพาะพันธุ์ปลากัดนั้นมีหลากหลายวิธีการ ซึ่งแล้วแต่คน กลุ่ม สภาพแวดล้อม สำหรับวิธีการที่ทางฟาร์มใช้นั้น เป็นการประยุกต์จากตำราคำบอกเล่าต่างๆ ตลอดจนการทดลองและดัดแปลงจนสามารถประสบความสำเร็จในการเพาะพันธุ์ การอนุบาล จนกระทั่งนำปลาออกจำหน่าย จึงหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ผู้ที่เข้ามาศึกษาจะสามารถนำความรู้ที่ได้รับไปปรับปรุงวิธีการของตนให้ได้ผลเช่นเดียวกัน

การเพาะปลากัดนั้น คงจะกล่าวได้ว่าต้องเริ่มจากการหาพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ให้ได้เสียก่อนเป็นอันดับแรก สำหรับพ่อแม่พันธุ์นั้นจากการทดลองของทางฟาร์มพบว่า อายุที่เหมาะสมควรจะไม่ต่ำกว่า 4.5 เดือน และไม่เกิน 8 เดือน ซึ่งเมื่อได้ลูกปลากัดมาจะไม่อ่อนแอตายตั้งแต่ยังเล็กและได้ลูกปลาที่มีคุณภาพ

พ่อพันธุ์ : ควรคัดปลาที่มีรูปร่างสมส่วน สมบูรณ์ มีความกระตือรือร้น ครีบและเครื่องใหญ่ ไม่มีรอยหักพับ สีสันนั้นควรเป็นไปตามที่เราต้องการมากที่สุด ปลากัดที่สมบูรณ์จะก่อหวอดเสมอ ตัวใดที่ก่อหวอดบ่อยๆ จะสังเกตเห็นว่ามีความคึกคักตลอดเวลา ซึ่งเหมาะสมที่จะเลือกมาเป็นพ่อพันธุ์

แม่พันธุ์ : รูปร่างเหมือนกระสวย ป้อมกลม บริเวณท้องอูม ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสมบูรณ์ของรังไข่ รูปร่างสมส่วน มีความกระตือรือร้น ครีบและเครื่องสมบูรณ์ และมีสีที่ตรงความต้องการมากที่สุด

การเตรียมการเพาะพันธุ์

เมื่อเราได้พ่อและแม่พันธุ์ตามความต้องการ จึงนำปลานั้นมาตั้งเทียบกัน เพื่อให้เกิดความเคยชิน และกระตุ้นให้ไข่สุก พร้อมที่จะเพาะพันธุ์ต่อไป…บ่อยครั้งที่ปลาตัวเมียมีความพร้อมทั้งๆที่ไม่ได้เทียบกับปลาตัวผู้…แต่จาการสังเกต การให้ปลามีโอกาสปรับสภาพกันได้นั้น จะได้ผลดีกว่า และปลาตัวเมียไม่บอบช้ำมากนัก…สถานที่ตั้งเทียบปลา ควรเป็นที่อุณหภูมิไม่เปลี่ยนแปลงมากนักในรอบวัน ไม่จำเป็นต้องเงียบสงบ เพราะเมื่อเอาปลาลงรัด เราจะเข้าไปสังเกตได้ยากหากปลาไม่ชินกับคน…ในขณะนั้น ควรจัดเตรียมอ่างเพาะไว้ให้พร้อมโดยจัด เตรียมดังนี้

1. อ่าง หรือกาละมัง ขนาดไม่ต่ำกว่า 2 ฟุต ใส่น้ำลึกประมาณ 3 นิ้ว

2. ฉีกใบหูกวาง ใบตองแห้งฉีกเป็นเส้น สาหร่ายหางกระรอก ใส่ลงไปเล็กน้อย (สามารถใช้หญ้าชายน้ำได้ แต่ต้องล้างให้สะอาด)

3. เด็ดยอดโมกใส่ลงไปตามความเหมาะสม และใส่ใบมะยมทั้งก้านสัก 2 ก้าน เพื่อให้ปลาใช้ทำหวอด

ควรเตรียมอ่างให้พร้อมก่อนเอาปลาลงรัดสัก 3 วัน หรืออาจปล่อยพ่อพันธุ์ลงไปและเอาโหลปลาแม่พันธุ์แช่ไว้ก็ได้ อาจปล่อยไรแดงสักปลายนิ้วทิ้งไว้ได้เลย… คอยสังเกตหากแม่พันธุ์มีอาการว่ายหัวต่ำๆ ท้องอูมเห็นไข่นำชัดเจน รี่เข้าหาพ่อพันธุ์เสมอ ลำตัวมีลายเป็นบั้งๆ และเริ่มก่อหวอด… บางตัวอาจจะไข่ทิ้งบางส่วน นั่นแสดงว่าแม่พันธุ์พร้อมแล้ว…จึงปล่อยรวมกัน เวลาที่เหมาะสมควรเป็นเวลาเย็นใกล้ค่ำ

เมื่อปล่อยพ่อแม่พันธุ์ไปแล้ว ควรปิดบ่อเพาะเพื่อให้อยู่ในสภาวะสงบมากที่สุด…หากพ่อแม่พันธุ์มีความพร้อมมากๆวันต่อมาประมาณ 1500 การผสมพันธุ์น่าจะเสร็จสิ้น ให้ลองสังเกตดู หากพบว่าปลาไข่แล้วจึงนำแม่พันธุ์ออก โดยเอาออกช่วงใกล้ค่ำซึ่งจะรบกวนพ่อพันธุ์น้อยที่สุด สามารถให้อาหารได้ตามปกติ…หลังจากปลาวางไข่แล้ว ช่วงนี้เป็นช่วงที่ควรปล่อยให้สงบมากที่สุด ไม่ควรเข้าไปยุ่งเกี่ยวมากนัก ป้องกันลมและควบคุมอุณหภูมิให้คงที่มากที่สุด