ไรทะเล อาร์ทีเมีย (artemia) อาหารปลากัด

สำหรับผู้เพาะเลี้ยงปลากัดแล้ว… คงต้องพยายามหาอาหารที่เหมาะสมสำหรับปลาที่เรารัก ทั้งสำหรับลูกปลาขนาดเล็กและปลาโตเต็มวัย… ผมเองก็เป็นคนหนึ่งที่พยายามสรรหาอาหารที่เราสะดวก สะอาด ตระเตรียมง่าย มาให้ปลาเรากิน… และอาหารที่ผมจะกล่าวถึงตัวนี้ คือสิ่งที่ทำให้การเพาะเลี้ยงของผมประสบความสำเร็จ จนมาเป็นวันนี้ได้ นั่นคืออาร์ทีเมียนี่ละครับ…

อาร์ทีเมียเนี่ย เขาว่ากันว่ามันเป็นสัตว์ในตระกูลกุ้ง สามารถอยู่ในน้ำที่มีความเค็มจัดได้เป็นอย่างดี ออกลูกได้ทั้งเป็นตัวและเป็นไข่… ซึ่งจากตรงนี้เองที่ทำให้คนเขาเอามาใช้ประโยชน์กัน กล่าวคือ เมื่อเป็นสัตว์น้ำเค็ม โอกาสที่จะเป็นพาหนะนำโรคสำหรับปลาน้ำจืดก็ไม่มีหรือน้อยมากๆ กับ…สามารถเพาะเลี้ยงเองได้ โดยเพาะจากไข่ของเขา… อาร์ทีเมียที่ดีที่สุดในโลก ว่ากันว่าอยู่ในอเมริกาโน่น แต่ไม่ต้องสนใจครับ… เมืองไทยเราก็มี แต่รู้สึกว่าผลิตในลักษณะขายเป็นตัวเต็มวัย ที่เราเห็นขายเป็นถุงๆในตลาดปลาสวยงามทั่วไปนั่นแหละ ลักษณะตัวเป็นไง ก็ดูจากร้านค้าที่นำมาขายละกันครับ… อีกแบบหนึ่งก็คือขายเป็นกระป๋องหรือแบ่งขายเป็นกระปุก… โดยนำไข่เขามาขาย ซึ่งมีราคาพอสมควร เพราะต้องนำเข้ามาจากต่างประเทศ มักใช้ในฟาร์มกุ้งและมีการนำมาใช้กับปลาสวยงาม ซึ่งผมเป็นคนหนึ่งที่ใช้ และใช้มานานแล้วครับ… ต่อไปเราจะมาว่ากันเรื่องการนำอาร์ทีเมียไปให้ปลากินนะครับ

ถ้าเป็นตัวเต็มวัย… ก็สามารถเอาไปให้ปลากินได้เลย แต่ต้องล้างน้ำเปล่าซะก่อนนะครับ… เนื่องจากมันเค็ม ปลาเรากินเข้าไปแล้วต้องขับเกลือออก… เท่าที่ใช้มา การเจริญเติบโตของปลาปกติครับ ปลาไม่อ้วน ไม่พบผลกระทบข้างเคียงใดๆกับปลาตลอดจนปลาตายไปเอง… ที่นี้เวลาเราไปซื้อมาใช้ การเก็บต้องเก็บในน้ำเกลือนะครับ… หากระป๋องขนาดพอเหมาะ ดูๆไม่หนาแน่นจนเกินไป… ใส่เขาลงไป เติมน้ำสะอาดและเกลือทะเลด้วย ใส่เกลือแค่ไหน แค่ให้น้ำเค็มละครับ แบบน้ำทะเลนั่นแหละ และควรเป่าอ๊อกซิเจนตลอดเวลา… ไรทะเลอยู่ได้หลายวันนะครับ เราสามารถให้อาหารเขาได้โดยใช้อาหารที่ละลายปนไปกับน้ำ เช่นไข่แดง รำข้าว นมผง น้ำเขียวสำหรับเพาะไรแดง ทำนองนี้ ระวังน้ำเสียล่ะ… สำหรับไรพวกนี้ ถ้าเราสังเกต เราจะเห็นว่าในน้ำนั่นมีลูกๆของไรทะเลว่ายปะปนไปดวย ซึ่งเราเอาไปเลี้ยงลูกปลาได้ เพียงแต่กรองยากสักหน่อย… คงต้องกรองพวกตัวใหญ่ก่อน และมากรองตัวเล็กด้วยผ้าขาวบางอีกหนนะครับ…

ที่นี้มาดูตัวที่หลายๆคนสงสัยกันบ้างดีกว่า… แบบเป็นไข่ไงครับ… ไข่อาร์ทีเมียนี่มักถูกบรรจุในกระป๋อง ดังนั้นการเก็บรักษาถือว่าสำคัญนะครับ… เมื่อใดที่เราเปิดกระป๋อง เราควรนำไข่ไปใส่ในภาชนะสูญญากาศและนำไปไว้ในตู้เย็นครับ… งั้นมีโอกาสเสีย ราคาแพงนะครับ… ซื้อมาแล้วต้องใช้ให้คุ้มราคาสิ… สำหรับการนำไข่มาใช้นั้นไม่ยากครับ… ทำตามสูตรเลยครับ

น้ำสะอาด 5 ลิตร, เกลือ 1 ทัพพีตักข้าวนั่นแหละ, ไข่อาร์ทีเมีย 1 – 2 ช้อนกาแฟ… ที่สำคัญเครื่องเป่าลมให้อ๊อกซิเจนครับ… สำหรับภาชะที่ใช้ บางคนบอกทรงกรวย บางคนทรงเหลี่ยม หลากหลาย ใช้ถังน้ำพลาสติกนั่นแหละง่ายที่สุด เอาทุกอย่างที่ว่ามาใส่รวมกัน อะไรก่อนหลังก็ได้ เน้นออกซิเจนต้องเป่าแรงๆให้น้ำหมุนเวียนทั่วทั้งถัง สภาพแสงสว่างตลอดจนอุณหภูมิก็ในที่ร่มธรรมดา อย่าโดนแดดตรงๆฝนตรงๆเป็นใช้ได้ครับ เพียง 12 ชม. ก็จะเริ่มมีบางตัวที่เกิดแล้ว แต่เราจะรอจนครบ 24 ชม. ครับ ถ้าทำได้ถูกต้อง น้ำจะเปลี่ยนเป็นสีแดงครับ… (สูตรนี้ลองมาหลายยี่ห้อแล้ว ค่อนข้างมั่นใจครับ) เราสามารถเป่าไปได้ถึง 72 ชม. เลยนะครับ แต่นานกว่านี้มักจะตาย ตัวเขาจะโตและแน่นจนเกินไปครับ ผมมักจะใช้การแบ่งออกมาหรือกำหนดห้วงอายุตามขนาดลูกปลาครับ แต่ลูกปลาเล็กมากก็จะเอาขนาด 24 ชม. ถ้าโตมาหน่อยก็เอา 48 หรือ 72 ชม. เลย ประหยัดครับ แต่ถ้าเป่านานควรแบ่งออกนะครับ พวกนี้กินสารแขวนลอยในน้ำ ฉะนั้นอาหารที่เราให้ไรทะเลใหญ่ก็ให้กับเจ้าตัวเล็กนี่ได้

ไรทะเลที่ออกจากไข่ใหม่ๆ จะมีโปรตีนสูงมาก เราเอามาเลี้ยงลูกปลาได้ดีครับ ที่สำคัญ ขนาดเล็กมากด้วย ผมทำปลากัดได้เพราะพวกนี้แหละ ปัญหาอย่างเดียวของไรพวกนี้คือ ตัวเล็กมากจนกระชอนเอาไม่อยู่ ดังนั้นการนำไปใช้สำคัญครับ

เวลาจะใช้ ผมจะปิดอ๊อกซิเจน เปลือกไข่จะลอยมาอยู่บนผิวหน้าน้ำ ช้อนๆทิ้งไปบ้างก็ได้ครับ… บางคนบอกว่าปลากินแล้วจะท้องอืด จากนั้น เราเอาไฟล่อครับ ล่อตรงก้นถัง ดังนั้น ถังควรจะเป็นถังพลาสติกที่เนื้อใสๆนิดนะครับ… ไรทะเลพวกนี้ชอบไฟ เขาก็จะไปออตรงนั้น คราวนี้เราก็ดูดเขาออกมาใส่ถังอีกใบหรือจะกรองด้วยกระชอน 2 ชั้นก็ได้… และเอาไปล้างน้ำสะอาดอีกทีก็นำไปใช้ได้ครับ…

ผมเคยลองตักไรทะเลเป่าพวกนี้ให้ปลากินโดยไม่แยกเปลือกและล้างน้ำเปล่านะครับ… ก็ไม่พบปัญหาใดๆ แต่กันดีกว่าแก้ครับ… ปัจจุบันก็ใช้อยู่ เพียงแต่เปลือกนี่ ลงไปอยู่ในบ่อมากๆ มันจะแลดูสกปรกครับ… สำหรับเรื่องอาร์ทีเมียก็จบลงเท่านี้ครับ ลองนำไปใช้กันดูนะครับ….